Alüminyum

Alüminyum, sanayi ve günlük hayatta çok çeşitli uygulamalarda kullanılan, gümüş renkli, düşük yoğunluklu (2,7 g/cc) bir metaldir. Alaşımsız alüminyum sünektir, orta düzeyde mukavemet gösterir ve korozyona karşı direnci oldukça yüksektir. Alüminyum, uygun alaşım elementlerinin ( Bakır – Cu, Magnezyum – Mg, Mangan – Mn, Silisyum – Si vb.) eklenmesi ve ardından ısıl/işleme işlemleriyle güçlendirilebilir.

Alüminyum Serileri;

Alüminyum 1xxx serisi – Saf alüminyum 1050 – 1200 alaşımlar

Alüminyum 2xxx serisi – Al-Cu (Alüminyum – Bakır) Ana alaşım elementi bakırdır. Magnezyum olmak üzere diğer alaşım elementleri de bulunabilir, yüksek mukavemet istenen uygulamalarda kullanılmaktadır. 2007-2011-2014-2017-2024-2124-2219-2618 alaşımlar

Alüminyum 3XXX: Al-Mn (Alüminyum– Mangan) Ana alaşım elementi mangandır. 3003-3004-3005 alaşımlar

Alüminyum 4XXX: Al-Si (Alüminyum – Silisyum) Ana alaşım elementi silisyumdur. genleşme katsayısı düşük, aşınma direnci ve korozyon dayanımı yüksek uygulamalarda kullanılmaktadır.

Alüminyum 5XXX: Al-Mg (Alüminyum – Magnezyum) Ana alaşım elementi magnezyumdur. Magnezyum oranı arttıkça sertlik ve mukavemet artar fakat süneklik azalır. 5052-5083-5086-5251-5383-5754 alaşımlar

Alüminyum 6XXX: Al-Mg-Si (Alüminyum– Magnezyum– Silisyum) Esas alaşım elementleri magnezyum ve silisyumdur. 6005-6009-6013-6033-6040-6060-6061-6063-6082-6262 alaşımlar

Alüminyum 7XXX: Al-Zn (Alüminyum– Çinko) alaşımlar. Ana alaşım elementi bakır olup, magnezyum, krom ve zirkonyum ilave alaşım elementleridir. 7XXX serisi, alüminyumlar en yüksek mukavemete sahip olanlardır. 7000-7049-7050-7068-7075-7175-7475 alaşımlar

Alüminyum çubuk, lama, levha, boru, kutu profil, U profil, T profil ve köşebent formlarında üretimleri bulunmaktadır

LAMA		ÇUBUK
	kg/mt	Ø	kg/mt
10×10	0,273	4	0,034
10×20	0,546	6	0,077
10×30	0,82	8	0,136
10×40	1,092	10	0,212
10×50	1,365	12	0,306
10×60	1,638	13	0,362
10×80	2,184	14	0,417
15×15	0,614	15	0,479
15×20	0,819	16	0,544
15×25	1,024	17	0,615
15×30	1,228	18	0,69
15×40	1,638	19	0,77
15×50	2,048	20	0,851
15×60	2,457	21	0,928
15×70	2,87	22	1,029
15×80	3,276	24	1,225
15×100	4,095	25	1,33
15×120	4,914	26	1,44
20×20	1,092	28	1,67
20×30	1,638	30	1,915
20×40	2,184	32	2,18
20×50	2,73	35	2,616
20×60	3,276	36	2,76
20×70	3,822	38	3,06
20×80	4,368	40	3,405
20×100	5,46	42	3,74
20×120	6,552	45	4,29
20×150	8,19	48	4,9
25×25	1,706	50	5,32
25×40	2,73	52	5,76
25×50	3,412	55	6,44
25×60	4,095	60	7,66
25×80	5,46	65	9
25×100	6,825	70	10,43
25×130	8,872	75	11,925
30×30	2,457	80	13,622
30×40	3,276	85	15,38
30×50	4,095	90	17,24
30×60	4,914	100	21,2
30×70	5,733	110	21,2
30×80	6,552	115	28,13
30×100	8,19	120	30,63
30×120	9,828	125	33,125
35×50	4,778	130	35,83
40×40	4,368	135	38,64
40×50	5,46	140	41,7
40×60	6,552	150	47,86
40×70	7,644	160	54,46
40×80	8,736	170	61,48
40×100	10,92	180	68,93
50×50	6,825	190	76,8
50×60	8,19	200	85,73
50×70	9,555	210	94,51
50×80	10,92	220	103,72
60×60	9,828	230	113,37
60×70	11,466	240	123,44
60×80	13,104	250	133,94
60×100	16,38	260	144,87
70×70	13,377	270	156,22
70×80	15,288
80×80	17,472
90×90	22,113
100×100	27,3
110×110	33,033
120×120	39,312

Alüminyum Isıl İşlem Sembolleri;

Aluminyum Isıl İşlem Sembolleri

F Üretildiği gibi

O – Çok yumuşak (tamamıyla tavlanmış)

T – Isıl işlem görmüş (yaşlandırma sertleşmesi uygulanmış)

H – Deformasyon ile sertleştirilmiş (ısıl işlem göremeyen malzemeler)

Isıl İşlem İle Sertleşmeyen Alüminyum

H1: Sadece soğuk deformasyon

H11: 1/8 sert

H111: Düşük seviyede gerilimle sertleştirilmiş

H112: Kontrolsüz gerilimle sertleştirilmiş

H12: ¼ sert

H14: ½ sert

H16: ¾ sert

H18: Tam sert

H19: Ekstra sertlik

H2: Soğuk deformasyon ve tavlama

H21: 1/8 sert

H22: ¼ sert

H24: ½ sert

H26: ¾ sert

H28: Tam sert

H29: Ekstra sert

H3: Soğuk deformasyon + stabilize

H32: ¼ sert ve stabilize halde

H34: ½ sert ve stabilize halde

H36: ¾ sert ve stabilize halde

H38: Tam sert ve stabilize halde

H39: Ekstra sert ve stabilize halde

H4: Soğuk deformasyon ve pişirme

H42: ¼ sertlikte

H44: ½ sertlikte

H46: ¾ sertlikte

H48: Tam sert

H49: Ekstra sertlik

Isıl İşlem İle Sertleşen Alüminyum

T1: Direkt şekil verilmiş ve doğal yaşlanmış

T2: Tavlanmış

T3: Çözeltiye alınıp, soğuk işlem görmüş

T4: Çözeltiye alınıp, doğal yaşlandırılmış

T5: Direkt şekil verilmiş ve suni yaşlanmış

T6: Çözeltiye alınıp, suni yaşlandırılmış

T7: Çözeltiye alınıp, stabilize edilmiş

T8: Çözeltiye alınıp, soğuk deforme edilmiş ve suni yaşlandırılmış

T9: Çözeltiye alınıp, suni yaşlandırılmış ve soğuk deforme edilmiş

T10: Şekil verilmiş, suni yaşlandırılmış ve soğuk deforme edilmiş

T42: T4 ve T6 ısıl işleminden sonra mekanik özelliklerde yorulma veya korozyon

T62: Direncinde değişiklik olması halinde yapılan termik işlemdir.

T651: Yaşlandırmadan önce ilave kontrollü germe yaparak gerilimi rahatlatılmış.

T41: T4 den daha az gerilimli

T411: Aynı, havada soğutulmuş

T51: T5’ e ilave olarak germe

T52: Basma ile gerilimi azaltma

T53: T varyasyonu

T54: Çekme ve germe ile gerilim azaltma

T611: T6’dan daha az artık gerilim

T63: T6’dan daha düşük çekme mukavemetli fakat çatlak korozyonuna karşı daha iyi dirençli

T651: T6’a ilave olarak kontrollü germe ve kademeli yaşlandırma

T652: T6’a ilave olarak kontrolü basma ve kademeli yaşlan